زبان های برنامهنویسی سطح یک، زبان مادری کامپیوترها هستند. این زبانها که به زبان ماشین نیز معروف هستند، دستورات را به صورت باینری، تنها زبانی که پردازنده کامپیوتر قادر به درک آن است، به طور مستقیم به آن ارائه میکنند. برخلاف زبانهای سطح بالا که نیاز به ترجمه یا تفسیر توسط مفسر یا مترجم دارند، کد نوشته شده به زبان سطح یک به طور مستقیم توسط پردازنده اجرا میشود. این امر باعث میشود زبانهای سطح یک سریعترین زبانهای برنامهنویسی باشند، چرا که هیچ واسطهای بین برنامه و سختافزار وجود ندارد.
با این حال، این سرعت و قدرت با پیچیدگی همراه است. برنامهنویسی به زبان سطح یک به دلیل درگیری با جزئیات ریز سختافزار، دشوار است و نیاز به دانش عمیقی از معماری کامپیوتر دارد. به همین دلیل، زبانهای سطح یک غیرقابل خواندن برای انسان هستند و به ندرت برای برنامهنویسیهای معمولی استفاده میشوند.کاربرد اصلی زبان های برنامهنویسی سطح یک در سطوح پایین سیستم است، جایی که عملکرد بالا و کنترل دقیق سختافزار ضروری است. به عنوان مثال، هسته سیستم عامل، درایورهای دستگاه و برنامههای زمانبندی شده به زبان سطح یک نوشته میشوند.
ویژگیهای زبان های برنامهنویسی سطح یک
1. سطح انتزاع پایین:
- این زبانها در پایینترین سطح انتزاع قرار دارند و به طور مستقیم با سختافزار کامپیوتر تعامل دارند.
- برنامهنویس باید جزئیات دقیق مربوط به سختافزار را در نظر بگیرد.
2. دستورات بهینهشده:
- دستورات این زبانها به طور مستقیم به کد باینری ترجمه میشوند.
- نیازی به تفسیر یا ترجمه اضافی نیست، که منجر به سرعت بالا میشود.
![](https://nimad.net/storage/2024/06/High-level-programming-language-5.jpg)
3. سرعت بالا:
- به دلیل ارتباط مستقیم با سختافزار، زبانهای سطح یک سریعترین زبانهای برنامهنویسی هستند.
- برای برنامههایی که به عملکرد بالا و زمان پاسخگویی کم نیاز دارند، ایدهآل هستند.
4. پیچیدگی بالا:
- برنامهنویسی به زبان سطح یک به دلیل درگیر شدن با جزئیات پیچیده سختافزار، دشوار است.
- نیاز به دانش عمیقی از معماری کامپیوتر و نحوه عملکرد سختافزار دارد.
5. عدم خوانایی:
- کد نوشته شده به زبان سطح یک برای انسان به سختی قابل فهم است.
- خواندن و درک آن برای برنامهنویسان غیرمتخصص دشوار است.
6. کاربردها:
- سیستم عاملها: هسته سیستم عاملها به زبان های برنامهنویسی سطح یک نوشته میشوند.
- درایورهای دستگاه: درایورهای دستگاه برای تعامل با سختافزار به زبان سطح یک نوشته میشوند.
- برنامههای زمانبندی شده: برنامههایی که نیاز به زمانبندی دقیق و عملکرد بالا دارند، به زبان سطح یک نوشته میشوند.
7. نمونهها:
- اسمبلی: هر پردازنده مجموعه دستورالعملهای اسمبلی خاص خود را دارد.
- زبان ماشین: کد باینری که به طور مستقیم توسط پردازنده اجرا میشود.
![زبان های برنامهنویسی سطح یک](https://nimad.net/storage/2024/06/High-level-programming-language-2.jpg)
نکات:
- یادگیری زبان های برنامهنویسی سطح یک به دلیل پیچیدگی و سختی آنها، به ندرت برای برنامهنویسان معمولی توصیه میشود.
- زبانهای سطح بالا انتزاع بیشتری از سختافزار ارائه میدهند و برای برنامهنویسی آسانتر و خواناتر هستند.
کاربردهای زبان های برنامهنویسی سطح یک
همانطور که قبلاً ذکر شد، زبان های برنامهنویسی سطح یک (یا زبان ماشین) به دلیل سرعت بالا، کنترل دقیق سختافزار و دسترسی مستقیم به منابع سیستم، در سطوح پایین سیستم که به این ویژگیها نیاز دارند، کاربرد دارند.
در اینجا برخی از کاربردهای خاص زبان های برنامهنویسی سطح یک آورده شده است:
1. هسته سیستم عامل:
- هسته سیستم عامل، قلب سیستم عامل است که وظایف حیاتی مانند مدیریت حافظه، برنامهریزی فرآیند و مدیریت ورودی و خروجی را انجام میدهد.
- به دلیل نیاز به عملکرد بالا و دسترسی مستقیم به سختافزار، هسته سیستم عامل به زبان سطح یک نوشته میشود.
2. درایورهای دستگاه:
- درایورهای دستگاه، برنامههایی هستند که به سیستم عامل اجازه میدهند با سختافزارهای جانبی مانند چاپگر، کارت گرافیک و کارت صدا ارتباط برقرار کند.
- درایورهای دستگاه به زبان سطح یک نوشته میشوند تا بتوانند به طور مستقیم با سختافزار تعامل داشته باشند و کنترل دقیق را بر آن اعمال کنند.
3. برنامههای زمانبندی شده:
- برنامههای زمانبندی شده، برنامههایی هستند که در زمانهای خاص یا با فواصل زمانی مشخص اجرا میشوند.
- این برنامهها به زبان سطح یک نوشته میشوند تا از دقت زمانی بالا و قابلیت اطمینان بهرهمند شوند.
![زبان های برنامهنویسی سطح یک](https://nimad.net/storage/2024/06/High-level-programming-language-3.jpg)
4. برنامهنویسی تعبیه شده:
- برنامهنویسی تعبیه شده، نوعی از برنامهنویسی است که برای سیستمهای کامپیوتری کوچک و اختصاصی مانند میکروکنترلرها انجام میشود.
- از آنجایی که سیستمهای تعبیه شده منابع محدودی دارند، برنامهنویسی به زبان سطح یک میتواند به بهینهسازی استفاده از حافظه و افزایش سرعت برنامه کمک کند.
5. شبیهسازی:
- شبیهسازی، فرایند مدلسازی یک سیستم واقعی با استفاده از کامپیوتر است.
- از زبان های برنامهنویسی سطح یک میتوان برای شبیهسازی سختافزار، نرمافزار و حتی فرآیندهای فیزیکی استفاده کرد.
- دقت شبیهسازی به طور قابل توجهی به برنامهنویسی کارآمد به زبان سطح یک بستگی دارد.
6. محاسبات علمی:
- محاسبات علمی، نوعی از محاسبات است که برای حل مسائل پیچیده علمی و مهندسی انجام میشود.
- از زبانهای سطح یک میتوان برای بهینهسازی الگوریتمها و افزایش سرعت محاسبات در برنامههای علمی استفاده کرد.
نمونههایی از زبان های برنامهنویسی سطح یک
همانطور که قبلاً ذکر شد، زبان های برنامهنویسی سطح یک به طور مستقیم توسط پردازنده کامپیوتر قابل درک و اجرا هستند و به هیچگونه مترجم یا مفسر نیازی ندارند.
دو نمونه اصلی از زبانهای برنامهنویسی سطح یک عبارتند از:
اسمبلی
- اسمبلی، زبانی است که از مجموعه دستورالعملهای خاص یک پردازنده برای انجام عملیات بر روی سختافزار استفاده میکند.
- هر پردازنده مجموعه دستورالعملهای اسمبلی خاص خود را دارد که به طور قابل توجهی از نظر نحو و دستورات با یکدیگر متفاوت هستند.
- برنامهنویسی به زبان اسمبلی بسیار دشوار و نیاز به دانش عمیقی از معماری کامپیوتر دارد.
- به همین دلیل، اسمبلی عمدتاً برای برنامهنویسی سطح پایین مانند نوشتن درایورهای دستگاه و سیستم عامل استفاده میشود.
![](https://nimad.net/storage/2024/06/High-level-programming-language-4.jpg)
زبان ماشین
- زبان ماشین، پایینترین سطح زبان برنامهنویسی است و به صورت رشتهای از صفر و یک که به طور مستقیم توسط پردازنده قابل درک است، نمایش داده میشود.
- هر پردازنده زبان ماشین خاص خود را دارد که هیچ شباهتی به زبان انسان ندارد.
- برنامهنویسی به زبان ماشین بسیار دشوار، غیرقابل خواندن و مستعد خطا است.
- به همین دلیل، زبان ماشین به ندرت استفاده میشود و عمدتاً برای اهداف تحقیقاتی یا نوشتن بوتلودرها به کار میرود.
در کنار اسمبلی و زبان ماشین، زبان های برنامه نویسی سطح یک دیگری نیز وجود دارند که به عنوان زبانهای شبه اسمبلی شناخته میشوند. این زبانها سطح انتزاع کمی بالاتر از زبان ماشین ارائه میدهند و به طور کلی برای برنامهنویسی آسانتر هستند.
برخی از نمونههای زبانهای شبه اسمبلی عبارتند از:
- C: C یک زبان برنامهنویسی قدرتمند و همهکاره است که به طور گسترده برای برنامهنویسی سیستم، نوشتن برنامههای تعبیه شده و توسعه بازی استفاده میشود.
- C++: C++ یک نسخه توسعهیافته از زبان C است که قابلیتهای شیءگرایی را به آن اضافه میکند. C++ به طور گسترده برای برنامهنویسی سیستمهای پیچیده، برنامهنویسی بازی و شبیهسازی استفاده میشود.
- Rust: Rust یک زبان برنامهنویسی نسبتاً جدید است که بر روی امنیت حافظه و عملکرد بالا تمرکز دارد. Rust به طور فزایندهای برای برنامهنویسی سیستم، نوشتن برنامههای وب و توسعه برنامههای کاربردی استفاده میشود.